Հադրութն իմ աչքերով

5. Հորինի՛ր և գրի՛ր մի էնպիսի  երևակայական պատմություն, որ քո ընտանեկան դպրոցի անդամները կարդան զարմացած և հետաքրքրված։
Պատումդ տեղադրի՛ր ,,Մայրենիի ստուգատես,, էջում:

 

Ինչպես արդեն գրել էի  մոտ մեկ ամիս է ինչ մենք ընտանիքով տեղափփոխվել ենք Հադրութ: Շատերը երևի չգիտեն թե դա որտեղ է : Ասեմ, որ Հադրութը գտնվում է Հայաստանում, ավելի կոնկրետ Արցախի հարավարևելյան մասում ՝  Ստեփանակերտից շուրջ 50 կմ հարավ-արևելք։ Հադրութ պարսկերեն նշանակում է «գետահատ», «գետամեջ» կամ բառացի՝ երկու գետերի միջև (բնակավայրի երկու կողմերով հոսում են երկու գետակներ, որոնք միախառնվում են Հադրութի ստորին մասում՝ Խորը աղբյուրի մոտ)։

Այստեղ մի շարք բաներ կան, որ ինձ զարմացրել է  առաջինը՝ բնությունն է, եկրոդը՝  բակային խաղերը ընկերական հարաբերությունը,   երրորդը դա  հարևանությունն է մի բան, որ ես երբեք չեմ տեսել: Երևանում մեր շենքը նման է օդանավակայաննի, մարդիք ճամպրուկներով գալիս ու գնում են, նույն մարդուն հաջորդ օրը էլ չես տեսնի, իսկ այստեղ  Հադրութում ես առաջին անգամ տեսա, որ հարևանը դուռը թակի և հարցնի , ինչպես ենք, ինչպես տեղավորվեցինք,  ինչի պետք ունենք:  Մի խոսքով իսկական հրաշք տեղ է Հադրութը:

Շնորհակալ եմ ծնողներիս մեզ հնարավորություն ստեղծելու համար ավելի մոտիկից ծանոթանալու Հայաստանի և հայի հետ:

Մեզ համար Արցախը Հայաստան է և վերջ:

Բարևներ Հադրութից

Բարև ձեզ ես Ադրիանան եմ ես հիմա գտնվում եմ Արցախի ՝ Հարդրութ քաղաքում : Իհարկե այստեղ շատ լավ է ես արդեն ունեմ շատ ընկերներ խաղում ենք բազում բակային խաղեր: Այստեղի բնությունը կարծես նկարած լինի այնքան գեղեցիկ է, որ երբեմն ինձ թվում է թե ես հեքիաթում եմ: Բայց միևնույն է ես կարոտում եմ իմ Երևանը, իմ ընկերներին, իմ Սեբաստացի փոքրիկ ընտանիքին,ընկեր Սոնային և մնացած բոլոր ուսուցիրներիս: Ծնողներս ասում են որ սա ժամանակավոր է մենք նորից վերադառնալու ենք Երևան և ես նորից հաճախելու եմ իմ սիրելի կրթահամալիը, ուղակի չգիտեմ թե դա երբ կլինի: Երևի այս գալիք ուսումնական տարին կսկսեմ հաճախել այստեղի դպրոց կփորձեմ իմ Սեբաստիական հմտությունները փոխանցել  արդեն իմ նոր դասընկերներին: Ես շատ կկարոտեմ իմ դպրոցը:

Շնորհակալություն քեզ իմ Կրթահամալիր :

Ձեզ շատ եմ սիրում ընկեր Սոնա:  

 

IMG_20200530_123201

Englsh

What should they take?

Tennis bol

Tawel

Camera

What shouldn’t they take?

Swimsuts

sunscreen

helmets

tennis rackets

sleeping  bags

Where are they going to go?

To the Grandmams  and Grandpaps house

What was the special surprise?

The dog .

 

Սասուցի Դավիթը

david-of-sassoun

1

Առյուծ Մըհերը, զարմով դյուցազուն,
Քառասուն տարի իշխում էր Սասուն.
Իշխում էր ահեղ, ու նըրա օրով
Հավքն էլ չէր անցնում Սասմա սարերով։
Սասմա սարերից շա՜տ ու շատ հեռու
Թնդում էր նրա հռչակն ահարկու,
Խոսվում էր իր փառքն, արարքն անվեհեր.
Հազար բերան էր — մի Առյուծ-Մհեր։

2

Էսպես, ահավոր առյուծի նըման,
Սասմա սարերում նստած էր իշխան
Քառասուն տարի։ Քառասուն տարում
«Ա՜խ» չէր քաշել նա դեռ իրեն օրում.
Բայց հիմի, երբ որ եկավ ծերացավ,
Էն անահ սիրտը ներս սողաց մի ցավ։
Սկըսավ մըտածել դյուցազուն ծերը.
— Հասել էն կյանքիս աշնան օրերը,
Շուտով սև հողին կերթամ ես գերի,
Կանցնի ծըխի պես փառքը Մըհերի,
Կանցնեն և՛ անուն, և՛ սարսափ, և՛ ահ,
Իմ անտեր ու որբ աշխարքի վըրա
Ոտի կըկանգնեն հազար քաջ ու դև…
Մի ժառանգ չունեմ՝ իմ անցման ետև
Իմ թուրը կապի, Սասուն պահպանի…
Ու միտք էր անում հըսկան ծերունի։

3

Մի օր էլ՝ էն գորշ հոնքերը կիտած
Երբ միտք էր անում, երկընքից հանկարծ
Մի հուր-հըրեղեն հայտնվեց քաջին,
Ոտները ամպոտ կանգնեց առաջին։
— Ողջո՜ւյն մեծազոր Սասմա հըսկային.
Քու ձենը հասավ աստծու գահին,
Ու շուտով նա քեզ մի զավակ կըտա։
Բայց լավ իմանաս, լեռների արքա,
Որ օրը որ քեզ ժառանգ է տըվել,
Էն օր կըմեռնեք քու կինն էլ, դու էլ։
— Իր կամքը լինի, ասավ Մհերը.
Մենք մահինն ենք միշտ ու մահը մերը,
Բայց որ աշխարքում ժառանգ ունենանք,
Մենք էլ նըրանով անմեռ կըմընանք։
Հըրեշտակն էստեղ ցոլացավ նորից,
Ու էս երջանիկ ավետման օրից
Երբ ինը ամիս, ինը ժամն անցավ,
Առյուծ-Մըհերը զավակ ունեցավ։
Դավիթ անվանեց իրեն կորյունին,
Կանչեց իր ախպեր Ձենով Օհանին,
Երկիրն ու որդին ավանդեց նըրան,
Ու կինն էլ, ինքն էլ էն օրը մեռան։

  1. Դուրս գրիր անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ բացատրիր:

Ահեղ — Ահարկու, սարսափելի:

Հավք — Թռչուն

Ավանդեց — Հանձնել ուրիշին, ուրիշի վրա փոխադրել

Ահարկու —  Սարսափելի, զարհուրելի

Հռչակ — Բարի անուն, համբավ, փառք

Կորյուն —  Առյուծի, վագրի, ինչպես և կետ ձկան ձագ:
(փոխաբերական) Կտրիճ, քաջ:

Անվեհեր —  անվախ, աներկյուղ

Ցոլացավ —  Ցոլքեր ցայտեցնող՝ արձակող, ցոլարձակ, ցոլարձակող

Ավետում-   լուր բերել

Անահ — Քաջ

Դյուցազուն —  Դիցաբանական՝ առասպելական հերոս,
Հերոս, հերոսական գործեր կատարող

 

Բացատրիր

կյանքի աշնան օրերը — կյանքի վերջին օրերը , 

ծխի պես անցնել — փոշիանալ , մոռացվել

ամպոտ ոտներ — աստվածային 

հոգին ավանդել —  մահանալ 

իր կամքը լինի —  իր ուզածուվ լինի

զարմով դյուցազուն — տոհմով ուժեղ

անմեռ մնալ —  Անմահ մնալ

արտահայտությունները

Դուրս գրիր Մհերին վերաբերող տողերն ու արտահայտությունները:

Առյուծ Մըհերը, զարմով դյուցազուն,
Քառասուն տարի իշխում էր Սասուն.
Իշխում էր ահեղ, ու նըրա օրով
Հավքն էլ չէր անցնում Սասմա սարերով։
Սասմա սարերից շա՜տ ու շատ հեռու
Թնդում էր նրա հռչակն ահարկու,
Խոսվում էր իր փառքն, արարքն անվեհեր.
Հազար բերան էր — մի Առյուծ-Մհեր։

Մի օր էլ՝ էն գորշ հոնքերը կիտած

Ինչո՞ւ Մհերը ընդունեց «հուր-հրեղենի» առաջարկը: Կարծիքդ հիմնավորիր:

Մհերը ընդունեց հուր-հրեղենի առաջարկը, որովհետև նա ուզում էր իր տոհմը շարունակող ունենալ,  նա  ուզում էր, որ  իր սիրելի Սասունը չկորչեր:  Միևնույն է նա արդեն ծերացել էր և շուտով մահանալու էր:

Մհերի անունից պատմիր այս հատվածը

4
Էս դարում Մըսըր անհաղթ ու հզոր
Մըսրա Մելիքն էր նըստած թագավոր։
Հենց որ իմացավ՝ էլ Մըհեր չըկա,
Վեր կացավ կըռվով Սասունի վըրա։
Ձենով Օհանը ահից սարսափած՝
Թըշնամու առաջն ելավ գըլխաբաց,
Աղաչանք արավ, ընկավ ոտները.
— Դու եղիր, ասավ, մեր գլխի տերը,
Ու քու շըվաքում քանի որ մենք կանք,
Քու ծառան լինենք, քու խարջը միշտ տանք,
Միայն մեր երկիր քարուքանդ չանես
Ու քաղցըր աչքով մեզ մըտիկ անես։
— Չէ՛, ասավ Մելիք, քու ամբողջ ազգով
Անց պիտի կենաս իմ թըրի տակով,
Որ էգուց-էլօր, ինչ էլ որ անեմ,
Ոչ մի սասունցի թուր չառնի իմ դեմ։
Ու գընաց Օհան՝ բոլոր-բովանդակ
Սասունը բերավ, քաշեց թըրի տակ
Մենակ Դավիթը, ինչ արին-չարին,
Մոտ չեկավ դուշման Մելիքի թըրին։
Եկան քաշեցին՝ թե զոռով տանեն,
Թափ տըվավ, մարդկանց գըցեց դես ու դեն,
Փոքրիկ ճըկույթը մի քարի առավ,
Ապառաժ քարից կըրակ դուրս թըռավ։
— Պետք է սպանեմ էս փոքրիկ ծուռին,
Ասավ թագավորն իրեն մեծերին։
— Թագավո՛ր, ասին, դու էսքան հըզոր,
Թըրիդ տակին է ողջ Սասունն էսօր.
Ի՞նչ պետք է անի քեզ մի երեխա,
Թեկուզ իր տեղով հենց կըրակ դառնա։
— Դո՛ւք գիտեք,- ասավ Մըսրա թագավոր,-
Բայց թե իմ գըլխին փորձանք գա մի օր,
Էս օրը վըկա,
Սըրանից կըգա։

  1. Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բացատրիր:
  2. Բացատրիր աղաչանք անել, քաղցր աչքով մտիկ անել, կրակ դառնալ արտահայտությունները:
  3. Վերնագրիր հատվածը:
  4. Հատվածը կարդալուց հետո ի՞նչ կարծիք կազմեցիր Մելիքի մասին. ինչպիսի՞ն էր նա, բնութագրիր:
  5. Կազմիր  հարցեր և առաջադրանքներ այս հատվածի վերաբերյալ:

5

Էս որ պատահեց, մեր Դավիթ հըսկան
Մի մանուկ էր դեռ յոթ-ութ տարեկան.
Մանուկ եմ ասում, բայց էնքան ուժեղ,
Որ նըրա համար թե մարդ, թե մըժեղ։
Բայց վա՜յ խեղճ որբին աշխարքի վըրա,
Թեկուզ Առյուծի կորյուն լինի նա։
Ձենով Օհանին ուներ մի չար կին։
Մին-երկու լըռեց, մի օր էլ կարգին
Իրեն մարդու հետ սկըսավ կըռվել.
— Ես մենակ հոգի, հազար ցավի տեր,
Ի՞նչ ես ուրիշի եթիմը բերել,
Նըստեցրել գըլխիս պարապ հացակեր…
Հո՜ղեմ գըլուխը… ես գերի հո չե՞մ՝
Ամենքի քեֆի ետևից թըռչեմ…
Մի կուռ կորցըրո՛ւ, կարգի՛ր մի բանի,
Գընա, իր համար աշխատանք անի…
Ու հետն սկսավ ողբալ ու կոծել,
Իր օրը սըգալ, իր բախտն անիծել,
Թե անբախտ եղավ աշխարքի միջում,
Ոչ մի տեր ունի, ոչ մարդն է խըղճում…
Գընաց Օհանը երեխի ոտի
Մի զույգ ոտնաման բերավ երկաթի,
Երկաթի մի կոռ շալակին դըրած,
Ու արավ Սասմա քաղքի գառնարած։

6

Քըշեց գառները մեր հովիվ հըսկան,
Ելավ Սասունի սարերն աննըման.
«Է՜յ ջան, սարե՛ր,
Սասման սարե՜ր…»
Որ կանչեց նրա ձենից ահավոր
Դըղորդ-դըմբդըմբոցն ընկավ սար ու ձոր,
Վայրի գազաններ բըներից փախան,
Քարեքար ընկան, դատարկուն եղան։
Դավիթը ընկավ նըրանց ետևից,
Որին մի սարից, որին մի ձորից
Աղվես, նապաստակ, գել, եղնիկ բըռնեց,
Հավաքեց, բերավ, գառներին խառնեց,
Իրիկվան քըշեց ողջ Սասմա քաղաք։
Կաղկա՜նձ ու ոռնո՜ց, աղմո՜ւկ, աղաղա՜կ…
Քաղքըցիք հանկարծ մին էլ էն տեսան՝
Գալիս էն հըրես անհամար գազան.
«Վա՜յ, հարա՜յ, փախե՜ք… »
Մեծեր, երեխեք
Սըրտաճաք եղած,
Գործները թողած,
Որը տուն ընկավ, որը ժամ, խանութ,
Ու ամուր փակեց դուռն ու լուսամուտ։
Դավիթը եկավ, կանգնեց մեյդանում.
— Վա՜հ, էս մարդիկը ի՜նչ վաղ են քընում.
Հե՜յ ուլատեր, հե՛յ գառնատեր,
Ելե՛ք, շուտով բացեք դըռներ.
Ով մինն ուներ — տասն եմ բերել,
Ով տասն ուներ — քըսանն արել…
Շուտով ելե՛ք, եկե՜ք, տարե՜ք,
Ձեր գառն ու ուլ գոմերն արեք։
Տեսավ՝ չեն գալի, դուռ չեն բաց անում,
Ինքն էլ մեկնըվեց քաղքի մեյդանում,
Գըլուխը դըրավ մի քարի՝ մընաց,
Ու մուշ-մուշ քընեց մինչև լուսաբաց։
Լուսին իշխաններ ելան միասին,
Գընացին Ձենով Օհանին ասին.
— Տո՛ Ձենով Օհան, տո՛ մահի տարած,
Էս խենթը բերիր, արիր գառնարած,
Ոչ գառն է ջոկում, ոչ գելն ու աղվես,
Գազանով լըցրեց մեր քաղաքն էսպես,
Աստված կըսիրես՝ դի՛ր ուրիշ բանի,
Թե չէ էս խա՛լխին լեղաճաք կանի։

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

  1. Բնութագրիր Ձենով Օհանին:
  2. Նկարագրիր գառնարած Դավթի հագուստը:
  3. Մի բնակչի անունից պատմիր Դավթի գառնարածության մասին (բանավոր):
  4. Վերնագրիր 5-րդ և 6-րդ հատվածները:V

 

Для онлайн урока

Задание 1. 

а. Составьте словосочетания с прилагательным новый.

Кирпичный дом, 

  Большая   школа,

Красивая  озеро,

Интересные  уроки,

Краткий текст ,

Маленькие книги,

Высокая   здание,

Средняя группа,

Четвертый класс,

Умный компьютер

б. Составьте словосочетания с прилагательным большой.

Большая окно,

Большой завод,

Большие комнаты,

большая озёра,

Большой словарь.

Задание 2.

 Допиши  окончания и впиши вопросительное слово.

например. Вот красивАЯ кукла. — Какая это кукла?

Вот большАЯ  площадь — Какая  это площадь?

Это красивЫЙ музей —  Какой это музей?

Я смотрел плохОЙ фильм —  Какой это фильм?

Здесь живут умнИЕ студенты. — Какие  это студенты?

Вот моё любимОЕ. озеро. — Какое  это озеро?

Марина ест вкуснИЙ хлеб. — Какой это хлеб.

 

Задание 3. 

Допишите окончания.

Твой синий шарф лежит на стуле.

Ваша зимнаяя обувь стоит в углу.

Мой старший брат женат, а старшая сестра не замужем.

Это последний страница учебника.

Вот вчерашняя газета, а сегодняшная газеты там.

Марта купила красивая осенняя пальто,  та я купил тепл… син… шарф.

Сегодня хорошая летняя  день.

На углу открылся новий книжний магазин.

Առցանց ուսուցման անհատական ուսումնական պլան

  • Անուն, Ազգանուն, դասարան Ադրիանա Յայլոյան 4/2 դ
  • 09:00-11:00— Ես մայրիկիս եմ օգնում պատրաստում ենք փքա բլիթ ,թղվացք :
  • 11:00-15:00— գրեք ձեր տեսադասերի դասացուցակը՝ ըստ օրերի
  • Երկուշաբթի — 12:50 — 13:20 անգլերեն
  • Երեքշաբթի — 10:30 — 10:50 մարմնակրթություն
  • Երեքշաբթի —  13:00 — 13:30 ռուսերեն
  • Չորեքշաբթի — 11:40 — 12:10 հայրենագիտություն
  • Չորեքշաբթի — 13:30 — 14:00 երգ
  • Հինքշաբթի — 11:40 — 12:10 մայրենի
  • Հինգշաբթի — 14:10 — 14:40 բնագիտություն
  • Ուրբաթ — 12:50 — 13:20 մաթեմատիկա

15 :00  18 :00

Արդեն մի քանի շաբաթ շարունակ մեկուսացած ենք նորից պետք է կրկնվեմ չգիտեմ լավ է թե վատ: Անցաց շաբաթ  տարբերվեց  մյուս շաբաթներից քանի որ Զատկի տոնն էր և մենք ինչպես ամեն տարի այս տարի նույնպես նշեցինք Գյումրիում: Այժմ հարց կառաջանա, բայց չէ որ տեղաշարժը արգելված է, այո դութ ճիշտ եք, բայց չ՞է որ իմ հայրիկը զինվորական է և դա էր պատճառը, որ մեզ ճանապարհին չկանգնեցրեցին:   Տոնից հետո ծնողներս վերադարձան Երևան իսկ ես մնացի այնտեղ շատ լավ ժամանակ անցկացրեցի չնայաց մեկուսացման պայմանների մենք  բակային խաղեր էինք խաղում՝  պահպանելով տարածություն միմյանցից և իհարկե հիգենայի կանոնները : Ես անում եմ լրացուցիչ դասեր, գիրք եմ կարդում քնելուց առաջ, ինչպես արդեն ասել էի խաղեր էինք խաղում: Այժմ ես արդեն վերադարձել եմ Երևան և նորից կմիանամ իմ դասընկերներին և ուսուցիչներին իհարկե միայն տեսակապի միջոցով:

  • 18:00-22:00— 

Ածական (Adjectives)

Ածական(Adjectives)

Մենք ածականների համեմատական և գերադրական աստիճանները ցույց տալու համար միավանկ ածականներին ավելացնում ենք ‘-er’ , և ‘-est’:

small(փոքր) – smaller(ավելի փոքր) – the smallest(ամենափոքր)

ier’ և ‘-iest’ ավելացնում ենք ‘y’-ով վերջացող երկվանկանի ածականներին, երբ ‘y’-ից առաջ ունենք բաղաձայն: Այս դեպքում ‘y’-ը դուրս է գալիս:

happy(ուրախ) – happier(ավելի ուրախ) – the happiest(ամենաուրախ)

Բազմավանկ ածականների համեմատական աստիճանը կազմում ենք՝ օգտագործելով ‘more’: (beautiful – more beautiful :գեղեցիկավելի գեղեցիկ), իսկ գերադրականը՝ ‘the most’-ի օգնությամբ: ( beautiful– the most beautiful:ամենագեղեցիկ).

 

Ղազարոս Աղայան. Վաճառականի խիղճը

Լինում է, չի լինում՝ մի գյուղացի։ Այս գյուղացին մի օր վերցնում է իր մինուճար որդուն և տանում քաղաք՝ մի վաճառականի, մի սովդաքարի մոտ աշակերտ տալու։ Երկար ման գալուց հետո մտնում է մի հարուստ վաճառականի խանութ և ասում.

 

― Պարո՛ն վաճառական, իմ որդուս աշակերտ չե՞ք վերցնի։

― Կվերցնեմ,― պատասխանում է վաճառականը։

― Քանի՞ տարով կվերցնեք։

― Տասը տարով։

― Տասը տարին մի մարդու կյանք է, ես արդեն ուժասպառ եմ եղել, ուզում եմ մի քանի տարուց հետո իմ որդու պտուղը ուտեմ, եթե կարելի է՝ երեք տարով վերցրեք։

― Ոչ, որ այդպես է՝ ութ տարով կվերցնեմ։

Վերջը հինգ տարով համաձայնում են, իսկ ռոճիկի մասին երկար խոսելուց հետո գյուղացին թողնում է վաճառականի խղճին, թե որքան որ կցանկանա վճարել հինգ տարուց հետո։

Անցնում է երկու-երեք տարի․ գյուղացու որդին շատ հմուտ գործակատար է դուրս գալիս՝ այնպես, որ բոլոր հարևանները շատ նախանձում են, որ այդ վաճառականն այսպիսի ճարպիկ գործակատար ունի, շատ են ցանկանում, որ այդ գյուղացու որդուն տանեն իրանց մոտ, չի հաջողվում, որդին ասում է, թե՝ իմ հոր խոսքը պետք է սրբությամբ կատարեմ, չնայած որ գրավոր պայման էլ չունին, որդին ազնիվ խոսքը գրավոր պայմանից ավելի է գերադասում։

Հինգ տարին որ լրանում է՝ գյուղից, մայրիկից նամակ է ստանում, թե. «Հայրդ մերձիմահ հիվանդ է, քո հաշիվներդ տիրոջդ հետ վերջացրու և եկ։ Փողի համար որքան որ կտա՝ չհակաճառես, որովհետև հայրդ քո վարձի համար թողել է տիրոջդ խղճին, որքան կտա՝ կվերցնես, շատ թե քիչ»։

Որդին շատ է տխրում այդ նամակի վրա և երկար մտածելուց հետո գնում է տիրոջ մոտ և ասում. «Մայրիկիցս նամակ եմ ստացել, թե՝ հայրդ մերձիմահ հիվանդ է, հաշիվներդ վերջացրու և ե՛կ»։

Վաճառականն առանց երկար մտածելու ասում է՝ գնա՛, ազատ ես։

Գործակատարը վրդովվում է, թե՝ պարո՛ն, բա ես հինգ տարի ծառայել եմ քեզ, թե ինչպես եմ ծառայել քեզ, այդ Աստված գիտե, վերև՝ Աստված, ներքև՝ դուք, հայրս մերձիմահ հիվանդ է, մեռնում է, իմ հաշիվս տվե՛ք գնամ։

— Ի՜նչ հաշիվ, ի՜նչ Աստված, քեզ ուտացրել, խմացրել և փեշակ եմ սովորեցրել, էլ ի՞նչ ես ուզում, քեզ ոչ մի կոպեկ չեմ տալ, որտեղ ուզում ես գնա։

Այդ ժամանակներում այդ քաղաքում մի այսպիսի սովորություն է լինում։ Եթե մեկը մեռնելիս է լինում, բարեկամներին ոչ թե մեռելի տերն է հայտնելիս լինում, թե՝ այսինչ մարդը մեռել է, պետք է թաղեն, այլ՝ ծխատեր քահանային հայտնելիս են լինում, թե՝ այսինչ մարդը մեռել է, պետք է հայտնի բարեկամներին, համքարներին, և ամեն մի ծախս պետք է քահանան անի և վերջումը հաշիվ ներկայացնի։

Գյուղացու որդին տեսնում է, որ իր տերը խիղճ չունի և իր խոսքի տերը չէ, մտածում է, թե՝ երբ որ մի մարդ խիղճ չունի, նա մեռածի հաշվում է, և ինքը կարող է գնալ քահանային հայտնել, թե՝ իր տերը մեռած է։

* * *Մյուս առավոտը գործակատարը վաղ գնում է եկեղեցի։ Առավոտյան ժամերգությունը վերջանալուց հետո դիմում է քահանային, թե՝ տերս վախճանվել է, պետք է բարեկամներին, համքարներին հայտնեք և թաղման ծախսերի պատրաստությունները տեսնեք։

Քահանան հայտնում է վաճառականի բոլոր բարեկամներին և համքարներին, որ երեկոյան գան վաճառականի տունը՝ հոգեհանգստին ներկա լինելու։

Երեկոյան քահանան տիրացուի հետ գնում է վաճառականի տունը և ի՜նչ է տեսնում՝ վաճառականը պատշգամբում նստած թեյ է խմում։

— Օրհնյա՛լ տեր, էս ո՞ր խաչից էր, որ դուք մեզ մոտ եք եկել, չէ՞ որ դուք տարեկան երկու անգամ եք գալիս։

— Աստված օրհնեսցե, որդի՛, անցնում էի ձեր տան մոտով, ուզեցի ձեզ այցելել և ձեր առողջությունը հարցնել։

Վերջապես խոսում են դեսից-դենից և տեսնում են՝ բակի մեջը վեց հոգի եկան և, տեսնելով վաճառականին քահանայի հետ խոսելիս, ետ են դառնում դեպի փողոց, հինգ րոպեից հետո գալիս են տասներկու հոգի և, տեսնելով վաճառականին և քահանային, դարձյալ փողոց են գնում։ Տասը րոպեից հետո գալիս են տասնութ հոգի և կրկին ետ են դառնում։ Տասնհինգ րոպեից հետո գալիս են քսանըչորս հոգի և դարձյալ ետ են դառնում։
Այս վաճառականը քիչ է մնում թե խելագարվի։

― Սա ի՞նչ բան է.― կանչում է ծառային, թե՝ գնա այն մարդկանցից մի քանիսին կանչիր։ Գալիս են հինգ-վեց հոգի։

― Ինչի՞ համար եք եկել և գնում։

― Մեզ ասացին, որ դուք մեռել եք, եկել ենք հոգոցի վրա։

Քահանան տեղը կանգնում է և ասում.

― Ես էլ հենց դրա համար եմ եկել։

Մյուս օրը վաճառականը գնում է թագավորի մոտ ու հայտնում գործի եղելությունը և ասում, որ իր գործակատարն ուզում էր իրան սաղ-սաղ թաղել, խնդրում է մի դատաստան։

Կանչում են գործակատարին։

Գալիս է գործակատարը։

Գործակատարը պատմում է գործի ամբողջ պատմությունը, թե ինչպես իր հայրը իրան աշակերտ է տվել վաճառականի մոտ և վարձատրության մասին թողել է վաճառականի խղճին։

Թագավորին պատմում է տղան, թե՝ քանի որ էս տերը խիղճ չունի, ինձ համար մեռածի հաշվում է, և ես դիմեցի այդ միջոցին։

Կանչում է թագավորը դահիճներին, թե՝ այս տղային տարեք կախեցեք։

Դահիճները տանում են կախելու։

Թագավորը հարցնում է վաճառականին, թե՝ էլ ուրիշ ասելու ոչինչ չունե՞ս։

― Ոչինչ չունեմ, թող տանեն կախելու, դա ուզում էր ինձ կենդանի թաղել,― ասում է վաճառականը։

Երկրորդ անգամ հարցնում է թագավորը վաճառականին, թե՝ էլ ուրիշ ասելու կամ գանգատ չունե՞ս։

― Ո՛չ, ոչինչ չունեմ ասելու, թող տանեն կախելու։

Երրորդ անգամ հարցնում է թագավորը և միևնույն պատասխանն է ստանում, թե՝ թող կախեն։

Թագավորը մարդ է ուղարկում դահիճների մոտ, թե՝ ե՛տ բերեք տղային, մի՛ք կախիլ։

Թագավորը հրամայում է դահիճներին, թե՝ վաճառականի՛ն տարեք կախելու։

Դահիճները տանում են վաճառականին կախելու։

Թագավորը հարցնում է տղային, թե՝ էլ ուրիշ ասելու կամ գանգատ չունե՞ս տիրոջդ վրա։

Տղան ձայն չի հանում։

Երկրորդ անգամ ասում է տղային, բայց դարձյալ պատասխան չկա։

Երրորդ անգամ հարցնում է տղային, թե՝ պատասխա՛ն տուր, խո էլ ոչինչ չունե՞ս ասելու։

Տղան լացակումած ասում է.

― Տե՛ր արքա, ես խղճում եմ նրա զավակներին, ես մտնում եմ նրանց դրության մեջ։ Նրա որդիքը պետք է լացեն, որ իրանց հորը կենդանի թաղում են։ Ես ոչ մի պահանջ չունեմ նրանից և հրաժարվում եմ մի որևէ վարձատրությունից։

Թագավորը կանչում է դահիճներին, թե՝ թողե՛ք վաճառականին, էլ մի՛ կախեք։

Թագավորը կանչել է տալիս քաղաքի հայտնի վաճառականներին և հայտնում, թե այս վաճառականը որքան որ կարողություն ունի՝ կիսեցեք և կեսը տվեք իր գործակատարին։

Այդպիսով, վաճառականի կարողության կեսը տալիս են իր գործակատարին և վերջ տալիս վաճառականի գանգատին։

Բառարան՝

Սովդաքար — վաճառական
Համքար — արհեստակից
Հոգոց — հոգեհանգստյան արարողություն

 

Առաջադրանքներ՝

Գրավոր աշխատանք՝

  1. Քեզ անծանոթ բառերը դուրս գրի՛ր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

մինուճար — Ծնողների միակ զավակը հանդիսացող:

Դահիճ —  գործադրող պաշտոնյա:

գործակատար — Խանութի ծառայող, որ վաճառում է ապրանքները, վաճառորդ

ռոճիկ — Աշխատավարծ

հոգոց -Խոր շնչառություն և արտաշնչում՝ որպես վշտի՝ տառապանքի արտահայտություն, հառաչանք:

Համքար — Արհեստակից

փեշակ  — Արհեստ, զբաղմունք:

մերձիմահ — Մահվան մոտ, մահամերձ

 

 

  1. Թվարկի՛ր պատմության հերոսներին և բնութագրի՛ր նրանց:
  2. Ըստ քեզ, ո՞րն էր պատմության ասելիքը, ի՞նչ սովորեցրեց քեզ այն։
  3. Պատմությունից դուրս գրե՛ք մեկական պատմողական, հարցական, հրամայական, բացականչական նախադասություններ։

 

Բանավոր աշխատանք՝

  1. Փորձի՛ր ապացուցել, որ թագավորը՝

ա. խելացի ու հնարամիտ էր
բ.  արդարադատ էր
գ.  բարի էր:

2. Մեղադրի՛ր վաճառականին:
Արդարացրո՛ւ վաճառականին:

3. Մեղադրի՛ր գործակատարի՛ն :
Արդարացրո՛ւ գործակատարի՛ն:

Գործնական աշխատանք

1Բաց թողած տառերը լրացրու։

Սևանա լճի խնդիրն այսօր հուզում է յուրաքանչյուր քաղաքակիրթ մարդու։ Սևանի ջրի մակարդակը տասնյակ տարիների ընդացքում իջել է։ Ջրի կորստի հետ առնչվում են մի շարք այլ հարցեր։ Առանձ ին ուշադրության է արժանի ջրավազանի կենսանական աշխարհի պահպանության խնդիրը։Բնակության անբարենպաստ պայմաններ են ստեղծվել նաև Սևանի թևավոր բնակիչների՝ թռչունների համար։

2Բառերն առանձնացրու ըստ խոսքի մասերի՝ գոյականներ (ո՞վ, ովքե՞ր, ի՞նչ, ինչե՞ր), ածականներ (ինչպիսի՞, որպիսի՞), բայեր (ի՞նչ անել)։

Արև — Գոյական

երկար — Ածական

ծաղիկԳոյական

ջինջ  — Ածական

վազել — Բայ

բուրավետ — Ածական

մեծ — Ածական

ժամացույց — Գոյական

թրթռալ -Բայ

թիավարել — Բայ

ջրոտ — Ածական

ջրել  Բայ

սար Գոյական

մարդ Գոյական

գնալ Բայ

հրաշալի Ածական

վազվզել Բայ

օձ Գոյական

ճկուն Ածական

սողալ Բայ

իջնել Բայ

չխկչխկալ Բայ

սև Ածական

ինքնաթիռ Գոյական

առվակ  Գոյական

պայծառ Գոյական

գարուն Գոյական

նավակ Գոյական

ոսկեզօծել Ածական

երկաթյա Ածական

3.Բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր: Արմատներն ինչո՞վ են միանում:
Մարդ +ա+ մոտ Ա հոդակապով

լուս+ ա+մուտ, Ա հոդակապով

ծնող+ա+սեր,Ա հոդակապով

գորգ+ա +գործ,Ա հոդակապով

փառ+ա+տոն Ա հոդակապով

4.Տրված բառերը կազմող մասերն առանձնացրո՛ւ: Արմատներն ընդգծիր:

Օրինակ՝

մայրություն — մայր + ություն

անամոթ — ան + ամոթ:

Ամպ+ոտ,

քար+ոտ,

օդ+ ային,

ան+շնորհք,

դժ+գոհ,

հեռա +վոր,

բարու+թյուն,

գրա+վոր,

ան+որոշ,

տ+հաճ: