Տորք Անգեղ

083

Մովսես Խորենացին    իր գրած «Հայոց պատմության» մեջ Տորք Անգեղին ներկայացնում է  բարձրահասակ, կոպիտ կազմվածքով,  մեծ ուժի տեր հսկա, որին տգեղության պատճառով Անգեղյա  են կոչել(ան-գեղ-առանց գեղեցկության այսպես է բացատրվում բառը նաև ունենք անգղ անունով թռչուն, որը շատ տգեղ է, ասում են որ նմանություններ են եղել, դրա համար այդ անունն է կրել) ։ Նա ձեռքով  ապառաժներ է ճեղքել, եղունգներով տաշել, դարձրել տախտակներ և դարձյալ եղունգներով դրանց վրա արծիվներ քանդակել։ Հարձակվել է թշնամու նավերի վրա, ժայռեր է պոկել, նետել նրանց ետևից, և առաջացած ջրերի ալեկոծումից նավերը խորտակվել են կամ հեռուները շպրտվել:
Տորք Անգեղը՝ հայոց բարձր լեռների հսկան, որի ծագումը Հայկի սերնդից է սկսվում, երբեք հասարակ մարդու նման չէր: Ահռելի էր նա և այնքան ուժեղ, որ հիսուն գոմեշի(ցուլի պես կենդանի) չափ էր նրա ուժը: Նա մի հովիվ էր, բայց ոչ հասարակ: Առյուծները և վագրերը նրան տեսնելիս՝ մոտ էին գալիս. կարծելով, թե նա էլ է գազան: Տորք Անգեղը չէր գործածում ո՜չ թուր և ո՜չ նետ, միայն իր տեսքով էր ազդում: Բայց երբ թշնամին երես էր առնում, նա այն ժամանակ դիմում էր ուժին: Սև ծովի կողմից օտար թշնամիները(հիշենք այդ ժամանակ Հայաստանը ծովից ծով էր)թալանում էին ծովեզրյա գյուղեր: Միշտ գալիս էին անթիվ նավերով, կողոպտում էին բազմաթիվ գյուղեր և գերիներ էին տանում(հլու հպատակ դարձնել, մի բանից կախման մեջ դնել):
Մի անգամ եկան, խնդրեցին Տորքին, որ ավազակներից նրանց պաշտպանի: Գնաց մեր հսկան, բայց նավերն արդեն հեռացել էին Սև ծովի ափից: Զայրացավ Տորքը, գոռաց, մռնչաց:  Ժայռերից պոկեց, փախչող նավերի հետևից գցեց: Դղրդաց ծովը, բարձրացան ալիք, նավերը դառան շարժուն խաղալիք: Գնում էին կրկին ժայռերը գունդ-գունդ, զարկում նավերին ու տանում անդունդ: Այդպես ավազակները սուզվեցին դեպի ծովի խորքերը:
Տորքի մասին սկսեցին բոլորը խոսել, մինչև արքայի ականջը հասավ: Մեծ թագավորը կանչում է Տորքին, որ պարգևներ տա, գովի: Երբ Տորքը հասավ արքայի պալատ:
Թագավորն ասաց.
— Ապրե՜ս, ապրե՜ս, Տո՜րք, դու  ասես մի ամբողջ զորք լինես :
Պահեց պալատում: Լսել էր արքան, որ հսկա մարդիկ չեն լինում խելացի և ոչ էլ ճարպիկ: Եվ Տորքի խելքը նա փորձել ուզեց:
— Ինչպե՞ս ես կարծում,- մի օր հարցրեց,- ո՞րն է ավելի կարևոր՝ ո՞ւժը, թե՞ խելքը:
— Երկուսն էլ լավ են,- քաջ Տորքը ասաց,- փոքրիկ ուժի մեջ չի լինի մեծ խելք, ոչ էլ ուժեղը կլինի անխելք: Բայց ի՞նչ է խելքը — ոչ ոք չգիտի. անխելքի համար խելոքն անմիտ է: Խելքերը տարբեր են, և լավ բանի համար օգտագործվող, և վատ բանի: Բայց կա մի այլ խելք՝ խելք արարելու, ստեղծելու, կառուցելու, որ արարում է, ստեղծում, շենացնում: Սա է ճշմարիտ խելքն իմ կարծիքով, և մարդըկենդանուց սրանով է տարբերվում :
Զարմացավ արքան, այլև հիացավ, երբ հսկա Տորքից այս բանն իմացավ: Նա առաջարկեց մնալ պալատում, բայց Տորքը խնդրեց, որ հեռանա: Արքան թույլատրեց, և Տորքը գնաց՝ լեռներում շնչելու բուրմունքը գարնան:

  1. Ինչու՞ էին այս դյուցազունին անվանում Անգեղ, որտեղի՞ց էր նա ծագում:

Մովսես Խորենացին    իր գրած «Հայոց պատմության» մեջ Տորք Անգեղին ներկայացնում է  բարձրահասակ, կոպիտ կազմվածքով,  մեծ ուժի տեր հսկա, որին տգեղության պատճառով Անգեղյա  են կոչել(ան-գեղ-առանց գեղեցկության այսպես է բացատրվում բառը նաև ունենք անգղ անունով թռչուն, որը շատ տգեղ է, ասում են որ նմանություններ են եղել, դրա համար այդ անունն է կրել) ։

 

2 Ո՞վ էր Մովսես Խորենացին, ի՞նչ կապ ուներ Տորք Անգեղի հետ:

Մովսես Խորենացին  պատմիչ էր և  իր գրած «Հայոց պատմության» մեջ ներկայացրել է Տորք Անգեղին ։

3. Ի՞նչ է նշանակում դյուցազու՞ն, գիտեք այդպիսի մեկին:

Դյուցազուն- Դիցաբանական՝ առասպելական հերոս

русский 17. 02 . 2020

А. С. Пушкин назвал зиму «волшебницей». Действительно, только зимой можно увидеть стремительное преображение природы. Вспомните, какие радостные чувства охватывают нас, когда выпадает первый снег. Буквально за несколько часов природа укрывается белоснежным одеялом и замирает. Исчезает осенняя слякоть. Лужи скованы морозом и искрят на солнце яркими бликами.

Другие поэты нарекли зиму старушкой. Прислушайтесь к зимним звукам. Так же, как древняя старушка, зима скрипит, охает, кряхтит и шепчет. Это замерзшие стволы деревьев кряхтят на морозе, скрипит снег под ногами редких прохожих, перешептываются снежинки, кружась в полете.

Но бывает зима и злой колдуньей. Разбушевавшись, посылает она вьюги и метели, окутывает природу.

Задание 1. Объясни и напиши смысл выражений, выделенных зеленым цветом

нарекли зиму старушкой -назвали  зиму бабушкой.

белоснежным одеялом — покрывается  белим снегом

осенняя слякоть. — образующаяся от дождя и мокрого снега в сырую погоду

 

Задание 2. Выпиши и определи в каком числе даны слова, выделенные синим цветом.

природы — ед.

чувства — множ.

часов — множ.

Лужи  — множ.

морозом -ед.

звукам — ед

старушка- множ.

снег — ед.

полете ед.

Задание 3. Преобразуй слова, выделенные синим цветом, чтобы они были в единственном числе и отвечали на вопрос кто? или что?. Определи их род.

Например:

чувства(мн. число) — чувство (ед. число) — средний род

 

природы — что? природа (ед. число) — женский род

2 встреча

Работа в рабочих книгах-тетрадях.

Упр.  73,  стр.30

Упр. 74, стр. 31

Упр. 78, стр32