Ֆլորայի այգի կամ Օղակաձև այգի

Բարև ձեզ, ես այսօր ուզում եմ պատմել  Երևան քաղաքի ամենա հին այգիներից մեկի մասին՝ Ֆլորայի այգու կամ ինչպես հիմա է հայտնի Օղակաձև այգի կամ Երիտասարդական այգու մասին:

Քանի, որ պապիկս մեծացել է այդ այգու հարևանությամբ և նա հաճախ էր ինձ պատմում այդ այգու մասին:  Պապիկս պատում էր որ մինչ այգի դառնալը այդ տարածքում եղել են սեփական բնակելի տներ, բաղեր, նա  պատմում է, որ  այդ թաղը կոչվում էր Թուրքի մայլա կամ թաղ: Միայն 1960-ականների վերջում  այդ  տները քանդվեցին և տեղում  կառուցվեց Օղակաձև այգին և դրա հիմնական գործառույթն էր քաղաքի օդը մաքրելը, առողջ միկրոկլիմա ստեղծելը, մարդկանց հանգստի վայր լինելը։ Ֆլորայի այգի անունը կարծում եմ  հենց հուշում է թե ինչու ֆլորա:

Լուսանկար արխիվից նոր կառուցվող այգի

Без названия (7)

Այգու երկարությունը 5 կմ է։ Այգին սկսվում է «Այրարատ» կինոթատրոնի դիմացից, որտեղ գտնվում է Երևանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ Մայր եկեղեցին, եզերվելով Խանջյան և Երվանդ Քոչարի փողոցներով, ձգվում է մինչև Մոսկովյան և Իսահակյան փողոցներ։   Օղակաձև Գետառ գետի հունով պտտվում է քաղաքի փոքր կենտրոնի շուրջը և բաժանում փոքր և մեծ կենտրոնները։ 

Իհարկե  ես այսօր կխոսեմ միայն  Կամերային երաժշտության տան հարևանությամբ  գտնվող  այգու մասին՝ հենց ինքը Ֆլորայի այգին:

Լուսանկար արխիվից 1977 թ.

Без названия (5)

հնի և նորի խառնարանում 2019 թ. հոկտեմբերի 28.

75474188_498207297401328_1923907716657446912_n

Այգում կանգնեցվել են արձաններ,

74378404_995687484125381_1686471187116326912_n

կառուցվել են շատրվաններ

75328657_944742932545014_416402237602922496_n

տխուր է տեսնել այ այսպիսի շատրվան

74593102_590965931442250_6367107755815206912_n

այդտեղ է գտնվում հայազգի հայտնի ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկու հուշարձանը:   

72988609_2208082059490619_2856694976065044480_n

Միայն վերջերս այգին վերանաորոգվեց դրվեցին նոր նստարաններ, աղբամաններ,72940492_984174291916929_139301058018017280_n

սալիկապատվեց մի խոսքով դարձավ նորից հաճելի մի վայր որտեղ մենք հաճախ ենք զբոսնում կամ ուղակի նստում և վայելում աշնան արևը: 

75354873_2695892110477514_4813154383002861568_n.jpg

75327081_1439299806220724_1010845996499861504_n

Շնորհակալություն պապիկիս ինձ այդքան մանրամասն պատմելու և այսքան լիարժեք ինֆորմացիա  հաղորդելու համար:

74782084_715370398975806_3373413055403655168_n.jpg

Պատմություններ Ֆրանցի մասին

 Ես սկսել եմ ընթերցել մի շատ հետաքրքիր գիրք:20191101_192902

Այն մի տղայի մասին է, ով շատ  գեղեցիկ է՝ խուճուճիկ շեկ մազերով , երկար թարթիչներով, բալանման շուրթերով, վարդագույն կլորիկ թուշիկներով, մի խոսքով՝ իսկական աղջիկ: Նրա անունն է Ֆրանց: Բակում ոչ ոք չէր  հավատում, որ նա տղա էր,  մտածում էին , որ միայն աղջիկը կարող է այդքան գեղեցիկ լինել : Պարզվում է, որ նրա հայրն էլ է երեխա ժամանակ այդքան գեղեցիկ եղել : Այժմ, նա գեր մորուքով տգեղ տղամարդ էր :  Նա ուներ  մի եղբայր, որի անուն էր Յոզեֆը  : Նա ֆրանցի ավագ եղբայրն էր: Յոզեֆը, ի տարբերություն Ֆրանցի,  բարձրահսակ էր, հագնում էր 40 համարի կոշիկ: Նրա թևերն այնքան երկար էին, ասես թենիսի թիակներ լինեին:

Չնայած նրան, որ եղբայրը բավականին տգեղ էր, միևնույն է,  Ֆրանցը  չափազանց  շատ էր սիրում իր եղբորը ՝ Յոզեֆին:

Այսօր այսքանը,  խոստանում եմ շարունակել պատմել ձեզ այս զվարճալի պատմության շարունակությունը:

Բայց եթե ձեզ հետաքրքրեց այս գիրքը, շտապեք Խնկո Ապոր անվան գրադարան,  դուք էլ ընթերցեք:

Շարունակելի

Բարև ձեզ, կարծում եմ դուք սպասում եք լսել  իմ նոր ընկերոջ՝ Ֆրանցի արկածների շարունակությունը:

Դե ինչ մենք արդեն գիտենք, որ Ֆրանցը շատ էր սիրում իր եղբորը, բայց նույնը մենք չենք կարող ասել Յոզեֆի մասին:  Նա միշտ նեղացնում էր Ֆրանցին և  վիրավորում էր նրան ասելով՝ թզուկ, դմբո կամ էլ հիմար: Իհարկե դա Ֆրանցին շատ էր տխրեցնում, բայց նրա սերը դրանից չէր նվազում:

         ՙՙԹե ինչպես կորավ Ֆրանցը և որքան շատ էր տխրել                                                     Յոզեֆը՚՚

Մի օր  Ֆրանցը պարտեզ չեր գնացել , իսկ եղբայրը՝ Յոզեֆը  պեք էր գնար սահադաշտ և նա որոշեց վերցնել իր հետ եղբորը՝ Ֆրանցին: Դե դուք երևի արդեն գուշակեցիք թե ինչ եղավ փոքրիկ Ֆրնացի հետ, իհարկե դուք ճիշտ եք, նա պատահմաբ իջավ սխալ կանգառում և մոոլորվեց: Փաստորեն նա այնքան էլ դմբո և հիմար չէր: Նա շատ լավ հիշում էր իրենց տան հասցեն և խնդրելով խանութի վաճառողին, իհարկե երեկոյան ուշ, բայց հասավ տուն: Երբ Ֆրանցը հասավ իրենց շենքի մոտ նկատեց մայրիկին իրար խառնված  և բարձր ձայնով լաց եղող ողբորը՝ Յոզեֆին: Այդ օրվանից հետո Ֆրանցը հասկացավ, որ իր եղբայրը ոչ թե իրեն չի սիրում այլ կատակում է իր հետ իրեն թզուկ անվանելով:

                      <<Թե ինչպես Ֆրանցը զարմացրեց մայրիկին>>

Մի օր մանկապարտեզում մորաքույր Լիզան ասաց.

Երեխաներ՝ շուտով Մայրիկի օրն է:  Եկեք ինչ-որ գեղեցիկ իր պատրաստենք մայրիկների համար:

Քանի որ Ֆրանցը հնարամիտ էր նա չցանկացավ պատրասել այն ինչ բելոր երեխաններն էին պատրաստում որոշեց գնել օծանելիք , բայց երբ նա ցույց տվեց իր գումարը վաճառողուհուն նա հասկացավ որ դա բավարար չէ: Դե ինչ խեղճ Ֆրանցը չգիտեր թե էլ ինչ կարելի է նվիրել մայրիկին: Եվ ահա մի օր, երբ նրանք մայրիկի հետ նայում էին իրենց հին ընտանեկան ալբոմը Ֆրանց տեսեվ իր տատիկի գլխին դրված գեղեցիկ գլխարկը, որը զարդարված էր ժապավեններով և վարդերով: Դե ինչ նրա գլխում անմիջապես ծագեց պայցառ միտք պատրաստել նմանատիպ գլխարկ:

20191031_115324.jpg

Հաջորդ օրը գնաց խանութ և գնեց զանազան զիզի-բիզի իրեր և անցավ գործի: Մի քանի օր շարունակ չարչարվելուց հետո նա  վերջապես վերջացրեց: Հջորդ առավոտյան երբ դեռ մայրիկը քնած էր նա վազեց նրա նջասենյակ

-Շնորհավոր Մայրիկների օրը, — գոչեց Ֆրանցը ,- ցանկանում եմ քեզ երջանկություն:

Ապրես ՜ ,տղա՛ս, շնորհակալություն: Վերմակը էլի գլխին քաշեց ու շուռ եկավ մյուս կողմ:

Ֆրանց շատ տխրեց, բայց ցույց չտվեց, վերկացրեց մորը տարավ դեպի հայելու մոտ:

20191031_115147.jpgՄայրը զարմանքից ոչ մի բառ չասաց: Այդ պահին հայը արդեն արթնացել  էր ու անկողնում նստած բարձր ծիծաղում էր , հետո հայտնվեց Յոզեֆը նա էլ եր բարձր հռհռում:

Միայն այդ պահին մայրը նկատեց որդու՝ Ֆրանցի տխուր հայացքը և մոտեցավ նրան ամուր գրկեց և ասաց,.

-Ապրես տղաս , սա ամենա լավ նվերն էր որ ես երբևե ստացել եմ :

                   <<Ֆրանցի դպրոցական պատմությունը>>

Դե ինչ  եկավ նաև Ֆրանցի դպրոց գնալու ժամանակը : Չեմ կարող ասել , որ նա շատ ուրախ էր :  Հայրիկը վերջապես  խուզեց Ֆրանցի մազերը և նրան այլևս  ոչ մեկ չէր նեղացնուի,  չէր ծաղրուի և աղջկա տեղ չէին դնուի:

Նրա հետ էր սովորում նաև Ֆրանցի ամենա լավ ընկերը՝ Գաբիին իհարկե նրանք նույն դասարանում չէին, բայց գոնե նույն դպրոցում էին: Սովորելը նրան շատ դանդաղ էր թվում: Դե իհարկե ուսուցիչն էլ շատ գոհ չէր Ֆրանցից: Նայում էր նրա տետրին և քթի տակ մռմռում էր.

-Փնթի է ,- ասում էր ուսուցիչը: Իսկ դա էլ ավելի էր հուսահատեցնում Ֆրանցին: Արդեն չորս շաբաթ էր անցել ինչ նա դպրոց էր հաճախում, բայց ոչ մի կերպ չեր հաշտվում ոչ՛ դպրոցի, ոչ՛ ուսուցչի, ոչ էլ իր դասընկերների հետ: Անցավ մի քանի օր և նրանց դասարան եկավ մի նոր տղա, որը վերջնական զզվացրեց Ֆրանցին:Հենց նա էլ դարձավ  Ֆրանցի թշնամին:  Այդ նորեկի անունը՝ Էբերհարդ Մոստ էր: Նա Ֆրանցին անընդհատ ծաղրում էր, նեղացնում, անվանում նրան թզուկ: Ֆրանցը ատում էր դպրոցը, բայց նրա մորաքույր Լիլիան մի օր մի հնարամիտ քայլ որոշեց և մտերմացրեց Մոստին և Ֆրանցին: Մորաքույը պատրաստեց Ֆրանցի ա՜մենա սիրելի սալորով թխվածքը և հրավիրեց Մոստին իրենց տուն:  Իհարկե սկզբից Ֆրանցին դուր չեկավ այդ միտքը: Բայց կարծում եմ դուք արդեն գուշակեցիք վերջաբանը: Այո, այո,   այդ օրվանից հետո նրանք մտերմացան  և Մոստը այլևս ոչ մեկին թույլ չտվեց նեղացնել  Ֆրանցին:

Ահա և վերջ մոտենում է ավարտին  արձակուդը  և իհարկե իմ գրքիհերոսի  պատմությունները:  Հուսով եմ սիրեցիք իմ նոր գիրքը և իմ հերոսին՝ Ֆրանցին: Եթե դեռ չեք հասցրել գնալ գրադարան և ընթերցել ոչինչ մի տխրեք շուտով Ամանորի արձակուրդներն են վստահ եմ արդ ժամանակ կընթերցեք: Հա՜,  չմոռանամ ասել այս գիրքը նորեկ է Խնկո Ապոր անվան գրադարանում ենպես որ շտապք ընթերցեք:

Ձեզ հետ էր Ադրիանան

 

Կոմիտաս

Ես նկրել եմ  << Վաղարշապատի պար>>

20191031_130203.jpg

 և << Շուշիկի>>  երաժշտությունը լսելով:

Ես շատ եմ սիրում նկարել նամանավանդ Կոմիտասի երաժշտությունը լսելով:

Առակ

  Կարդա՛ առակը և լրացրու միտքը:

Մի որսորդ առյուծի հետք էր փնտրում: Նա փայտահատին հարցրեց, թե չի՞ տեսել արդյոք առյուծի հետքը կամ որջը: Փայտահատը պատասխանեց.

— Ես քեզ հենց իրեն` առյուծին ցույց կտամ:

Որսորդը վախից գունատվեց և դողդողալով շշնջաց.

— Չէ, ինձ միայն հետքն է հարկավոր, ոչ թե առյուծը:

Առաջադրանքներ՝

1.Առակը այն մարդկանց մասին է, որոնք իրենց գլխին փորձանք են ման գալիս, որոնք մեծամիտ են և գլուխգովան:

2.Վերնագրիր ստացված առակը:

Վախկոտ որսորդը

         

3.Ընտրածդ վերնագիրը հիմնավոր՛իր:

Որսորդը սկզբում մեծամտորեն իփր  փնտում էր առյուծին, բայց երբ փայտահտը նրան ուզում էր ցույց տալ նրան նա վախից փոշմանեց:

 4.Կետերի փոխարեն գրիր տրված բառերից մեկը:

  Շոշափեց ու տեսավ, որ խեղճ կենդանու ող կոտրվել է:/ող, ոխ/

Ոխ սրտում որ մնա, թույն կդառնա, կքայքայի սիրտը: / ող, ոխ/

Երբ երեկոյան հետ թռան, տեսան, որ իրենց բույնը գրավել է անծանոթ մի թռչուն: /բույն,բուն/

Մի  քանի հոգի ձեռք ձեռքի էին տվել ու փորձում էին գրկել հինավուրց ծառի վիթխարի բունը:/բույն,բուն/

Քո չքնաղ ծաղկի բույրը է ինձ այստեղ բերել: / բույր, բյուր/

Անթիվ ու բյուր են աստղերը: / բույր, բյուր/

5.Առածները  լրացրու  ընդգծված բառերի հականիշներով:

 Չկա չարիք առանց բարիք:
Տերովին  տերն է պահել,անտերին գայլն է կերել:

Մտնելուց  առաջ միտք արա, թե ոնց  դուրս գաս :
Ինչքան գետնի երեսն է, յոթ  էնքան գետնի տակ է:

 

6.փայտահատ, որսորդ, որջ բառերը բաժանիր բաղադրիչների, յուրաքանչյուրի դիմաց գրիր բառի տեսակը ըստ կազմության:

  1. Քանի՞հնչյուն և քանի՞տառ կա հետևյալ բառերում՝ փայտահատ, որսորդ, որջ:

Փայտահատ- 8 տառ 8 հնչյուն

Որսորդ – 6 տառ 7 հնչյուն

Որջ – 3 -տառ 4 — հնչյուն

English . 24 . 10 . 2019

What do yuo do on Monday ?

In the oftenoon I  go to singing  class.

What do yuo do on  Tuesday?

In the ofternoon I go to  piano class.

What do you do on Wednesday?

 I am free.

What do you do on Thursday?

I go to vocal  class.

What do you do on Friday?

I go to piano and solfejio class.

 

 

Բնագիտություն(Տնային աշխատանք)

Ճանապարհորդություններ Աֆրիկայով

 

Ինչո՞ւ Աֆրիկայի ներքին շրջանները մինչև 1850- ական թվականները դեռևս անհայտ էին մնում եվրո­պացիների և ասիացիների համար:

Ի՞նչ իրադարձություններ և պայմաններ խթանեցին Աֆրիկայի ներքին շրջանների ուսումնասիրություննե­րին:

Աֆրիկան ուսւոմնասիրել են բազում մարդիկ նաև արշավախմբեր Դավիթ Լիվինգստոնը հայտնաբերեց Վիկտորյա լիճը։

Դասընկերոջդ հետ քննարկի՜ր, թե ինչ դրական և բացասական հետևանքներ ունեցան Աֆրիկայի ներքին շրջանների ուսումնասիրությունները:

 

 

Ավստրալիայի հայտնագործումը

Ինչո՞ւ էին հին աշխարհի շատ իմաստուններ համոզ­ված, որ գոյություն ունի հարավային մեծ ցամաք:

Ովքե՞ր և ինչպե՞ս են հայտնտգործել Ավստրալիան:

Ինչո՞վ է տարբերվում Ավստրալիան մյուս մայրցամաք­ներից:

Ավստրալան տարբերվում է իր փոքրությամբ

Օգտվելով քարտեզի մասշտաբից՝ հաշվեք Ավստրալիայի իրական հեռավորությունը Աֆրիկայից:

Գործնական աշխատանք

1.Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված բառերից մեկը:

Նստելու համար մի հարթ տեղ եմ փնտրում: (հարդ, հարթ)
Քամին ամբողջ հարդ ը բարձրացրել ու պտտում էր օդում: (հարդ, հարթ)
Տարբեր ախտ եր քայքայել էին մարմինը: (աղտ, ախտ)
Փոշիով ու աղտ էր ծածկված փողոցը: (աղտ, ախտ)
Մի ուղտ քարավանից առանձնացել էր: (ուղտ, ուխտ)
Քո արած ուխտ թանկ է բոլորիս համար: (ուղտ, ուխտ)

 

 

  1. Կարմիրովներկած բառերը փոխարինի´ր հոմանիշներով: Ընտրածդ բառերի գրությունը ճշտի´ր բառարանի օգնությամբ:

Խոսքս մի՛ կտրիր: մի ՛ կտրի  — ընդատել
Մինչև ե՞րբ պիտի թաքուն պահես:  գաղտնի
Անձրևն ինչպես սկսվել էր, այնպես էլ վերջացավ: ավարտ
Օդանավի իջնելը ոչ ոք չնկատեց:վայրէջք
Երեխայի նման ուրախանում էին ու  լիաթոք ծիծաղում: զվար ճանալ
Եղնիկի ձագը մորն էր փնտրում: եղնորդ

 

 

  1. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Մի անգամ առավոտյան Ջելսոմինոն գնաց իրենց պարտեզն ու տեսավ՝  բոլոր տանձերը հասել  են:  Տանձերը, ախր, միշտ այդպես  են,   ոչ  ոքի  ոչինչ  չեն  ասում, բայց իրենց համար հասնում  են,  և մի գեղեցիկ  օր  էլ  տեսնում  ես՝  արդ.են  հասել  են,  ու  եկել է քաղելու ժամանակը:

«Ափսոս, որ սանդուղք  չեմ վերցրել հետս,- մտածեց Ջելսոմինոն: — Արի գնամ, տանից սանդուղք բերեմ ու մի հատ  էլ երկար ձող՝ վերևի ճյուղերից տանձը թափ տալու համար»:

Բայց այդ պահին  նրա գլխում մի ուրիշ միտք ծագեց, ավելի ճիշտ՝ մի փոքր քմահաճույք. «Իսկ եթե  օգտվեմ իմ ձայնի՞ց»: